Arabuluculuk, taraflar arasındaki uyuşmazlığın mahkemeye taşınmadan önce veya yargılama devam ederken, tarafsız ve bağımsız bir arabulucu eşliğinde müzakere yoluyla çözümlenmesini amaçlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında yürütülen arabuluculuk süreci; uyuşmazlığın daha kısa sürede, kontrollü ve tarafların iradesine dayalı biçimde sonuçlandırılmasına imkân sağlayabilir.

Bazı uyuşmazlıklarda arabuluculuk ihtiyari iken, kanunda belirtilen bazı uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

Dava Şartı Arabuluculuk

Mevzuatta öngörülen uyuşmazlıklarda arabuluculuk süreci tamamlanmadan doğrudan dava açılması, dava şartı bakımından hukuki sonuç doğurabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmadığının dava öncesinde doğru tespit edilmesi önemlidir.

Başta;

• İşçi ve işveren uyuşmazlıkları,

• Ticari uyuşmazlıkların kanunda belirtilen bölümü,

• Tüketici uyuşmazlıklarının kanunda öngörülen bölümü,

• Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar,

• Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklar,

• Komşuluk hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar,

• Kanunun dava şartı arabuluculuk kapsamına aldığı diğer özel hukuk uyuşmazlıkları

bakımından arabuluculuk hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

İş Hukukunda Arabuluculuk

İşçi ve işveren arasındaki birçok uyuşmazlıkta dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur.

Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, yıllık izin ücreti, işe iade talepleri ve diğer işçilik alacakları arabuluculuk görüşmelerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.

İş hukuku uyuşmazlıklarında yalnızca anlaşma miktarı değil; işçinin çalışma süresi, ücretinin gerçek miktarı, fesih şekli, mevcut deliller ve dava açılması hâlinde ortaya çıkabilecek hukuki sonuçların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk

Ticari işletmeler ve şirketler arasında ortaya çıkan birçok uyuşmazlıkta arabuluculuk önemli bir çözüm mekanizmasıdır.

Bu kapsamda özellikle;

• Alacak talepleri,

• Tazminat talepleri,

• Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar,

• Cari hesap ilişkileri,

• Mal ve hizmet tedarikinden doğan uyuşmazlıklar,

• Şirketler arasındaki diğer ticari ihtilaflar

bakımından arabuluculuk süreci kullanılabilmektedir.

Ticari uyuşmazlıklarda yapılacak anlaşmanın yalnızca mevcut uyuşmazlığı sona erdirmesi değil, tarafların devam eden ticari ilişkilerini ve gelecekte doğabilecek uyuşmazlıkları da mümkün olduğunca açık biçimde düzenlemesi önem taşır.

Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların önemli bir bölümü bakımından dava öncesinde arabuluculuk sürecinin işletilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda;

• Kira bedelinin tespiti,

• Kira bedelinin uyarlanması,

• Tahliye uyuşmazlıkları,

• Kira alacakları,

• Depozitoya ilişkin uyuşmazlıklar,

• Kira sözleşmesinden doğan diğer uyuşmazlıklar

gündeme gelebilir.

Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk görüşmelerinin, sonradan açılabilecek tahliye veya kira tespit davasının hukuki koşulları göz önünde bulundurularak yürütülmesi önemlidir.

Tüketici Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk

Tüketici işlemlerinden kaynaklanan ve kanunun arabuluculuk kapsamına aldığı uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk mekanizması uygulanabilmektedir.

Ayıplı mal ve hizmet, sözleşmeye aykırılık, tüketici kredileri, abonelikler ve çeşitli hizmet sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bu alanda değerlendirilebilir.

Ancak uyuşmazlığın niteliği ve parasal değeri itibarıyla Tüketici Hakem Heyeti başvurusu, arabuluculuk veya tüketici mahkemesinde dava yollarından hangisinin uygulanacağının öncelikle belirlenmesi gerekir.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Hukuki Sonuçları

Arabuluculuk yalnızca tarafların bir araya gelerek pazarlık yaptığı gayriresmî bir görüşme değildir. Süreç sonunda düzenlenen anlaşma belgesi önemli hukuki sonuçlar doğurabilir.

Anlaşma metninde özellikle;

• Anlaşmanın kapsamı,

• Ödeme tarihleri,

• Taksitler,

• Tahliye tarihi,

• Feragat veya ibra hükümleri,

• Cezai şartlar,

• Tarafların karşılıklı yükümlülükleri

açık ve tereddüde yer vermeyecek biçimde düzenlenmelidir.

Özellikle avukatların ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgelerinin kanunda öngörülen şartlarda ilam niteliğinde belge sayılabilmesi, arabuluculuk sürecinde imzalanacak metnin önemini artırmaktadır.

Bu nedenle tarafların yalnızca görüşme aşamasında değil, anlaşma metninin hazırlanması ve imzalanması aşamasında da hukuki sonuçları değerlendirmesi gerekir.

Arabuluculuk Sürecinde Avukatın Rolü

Arabulucu taraflardan birinin avukatı değildir ve uyuşmazlığın taraflarından herhangi birinin hukuki menfaatini temsil etmez. Arabulucunun görevi taraflar arasındaki iletişimi ve müzakereyi kolaylaştırmaktır.

Bu nedenle özellikle ekonomik değeri yüksek veya hukuken karmaşık uyuşmazlıklarda tarafın kendi avukatıyla sürece katılması önem kazanabilir.

Avukat; müvekkilin talep ve savunmalarını, mevcut delilleri, dava açılması hâlinde ortaya çıkabilecek hukuki ihtimalleri ve teklif edilen anlaşmanın sonuçlarını değerlendirerek müzakere sürecinin hukuki zeminde yürütülmesini sağlar.

Hukuki Yaklaşımımız

Arabuluculuk sürecini yalnızca dava açılabilmesi için tamamlanması gereken şekli bir aşama olarak değil, doğru yönetildiğinde uyuşmazlığın dava riskleri ve maliyetleri değerlendirilerek sonuçlandırılabileceği stratejik bir müzakere süreci olarak ele alıyoruz.

Her dosyada uyuşmazlığın hukuki niteliği, tarafların iddia ve savunmaları, mevcut deliller, olası dava sonucu ve icra kabiliyeti birlikte değerlendirilerek müzakere stratejisi oluşturulmaktadır.

Büromuz; işçi-işveren uyuşmazlıkları, ticari uyuşmazlıklar, kira ve tahliye uyuşmazlıkları, tüketici uyuşmazlıkları ile arabuluculuğa elverişli diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında; arabuluculuk başvurusunun hazırlanması, müzakere sürecinde hukuki temsil, anlaşma şartlarının oluşturulması ve anlaşma belgesinin hukuki denetimi konularında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.